Dining With The Stars

Dining with the StarsBij de Shell. Midden in de (winter)nacht.

Daar sta ik. Voor de zoveelste keer. Een zakje drop winegums, 2 witte broodjes ei, een buis Pringles en een flesje Cola Light. Mijn standaard midnight snack voor een groot deel van het jaar ‘99.

Ik was nogal veel onderweg voor een zeker bandje. Zo’n 3 dagen/avonden/nachten per week (de uitkaterochtenden niet meegeteld), een dik jaar lang. Wat doe je als je van een concert afkomt, de hele avond druk in de weer bent geweest, de nodige wodkaatjes achterover hebt getikt…Oh trouwens, ik geloof niet echt in alcohol maakt hongerig. Al heeft alcohol consumptie wel invloed op de neurotransmitters, dus het zou best enigszins je hongergevoel kunnen beïnvloeden.  Ik geloof er wel heel erg in dat alcohol je energie geeft waardoor je uren achter elkaar doorhost, dwars door de natuurlijke barrières van tijd en honger, zodat op het moment dat je weer langzaam richting aard aan het dalen bent meneer Honger  de kop opsteekt en gilt: BAM! En kip ik heb je! Of in dit geval, kip ik wil je…in drievoud. Én ik geloof er in dat het consumeren van aanzienlijke hoeveelheden alcohol je instinct dermate beïnvloed dat je geen idee meer hebt waar je nou eigenlijk behoefte aan hebt, en dus alles maar naar binnen schuift. De rem is er toch al af enzo..maar dat terzijde.

Wat doe je dus, wanneer na een drukke avond en nacht de honger op het onfortuinlijke moment van de autorit toeslaat? Dan stop je natuurlijk bij de eerste Shell/Total/BP/Mc Drive die er enigszins uitziet alsof daar nog wat te halen valt. Natuurlijk!!  Trouwens, in de om en nabij de 220 dergelijke stopmomenten, ben ik ook verscheidene keren eerder genoemd bandje tegen het uitgerockte lijf gelopen. Blijkbaar besloop meneer honger hen bij precies dezelfde afslag: “Hey jij hier!”  “Jij ook!”  “Wat jij?”  “Chips en ei, jij?”  “Broodje bal en Red Bull”  “Cool! Truste!”

Vandaag ga ik het hebben over voeding. Ik ga je niet vertellen hoe en wat je moet eten, want daar is het nog een beetje te vroeg voor, en trouwens, daar moet je voor betalen. Er moet bij mij ook eten op de plank weetje? (Ik eet geen brood, nee).

Ik doe wel eens research voor m’n blogs. Dan denk ik: waar zal ik het vandaag nou eens over gaan hebben? Dan neus ik eens wat rond op internet om te kijken waar al over geschreven is en wat mogelijk ruimte biedt voor een beetje schenen-schopperij, want daar houd ik van. Wat mij keer op keer opvalt is dat er een onnoemelijk aantal Engelstalige (voornamelijk Amerikaanse) websites gericht zijn op, of aandacht besteden aan “nutrition for musicians”. Er zijn artikelen, blogs, bedrijven, boeken, zelfs roadies die aandacht besteden aan het feit dat het voor een muzikant (in de studio, tijdens een grote tour, losse gigs) lastig is om het voor elkaar te krijgen om goede voeding en met name voldoende goede voeding binnen te krijgen. Nou is het natuurlijk makkelijk om een hele lijst met schuldigen op te noemen:

‘Het is die goede kok in de keuken van club X, die heerlijke verse groenten quiches weet te bereiden, maar er toch altijd een zooi patat én een klodder mayo bij gooit… “voor de opvulling”!’

“Het is die  lieve vrouw in zaal Y die denkt dat alle artiesten kinderen zijn en dus ook genoegen nemen met friet en frikadellen.”

“Het is die klote catering op Festival Z die voor zijn bezoekers allemaal mooie kraampjes heeft geregeld, maar voor de artiesten alleen maar schalen met broodjes zweetkaas en kroket heeft neergezet”

“Het is de schuld van de tourmanager, die weer eens meer aandacht aan de drank op de rider heeft besteed (ok, of aan het gebrek aan parkeerruimte/gastenlijst plekken/geluidstechnici) en vergeten is dat er naast mini Marsjes en paprika chips ook eten bestaat dat een functie heeft.”

“Het is jouw schuld meneer/mevrouw de muzikant. Omdat je denkt dat het leven één groot feest is en het geen zak uitmaakt wat je derin gooit zolang jij maar gelukkig bent en je ding kan doen. Ruggegraatje van niks!”

Zie je wel? Heel makkelijk. Maar dat doe ik dus niet. Wat ik wel doe is trouwens net zo makkelijk. Ik ga gewoon wat van die Engelse artikelen bespreken. Wat zeggen ze altijd? Beter goed gejat dan slecht bedacht? Nou, blijkbaar bedenken we het in Nederland helemaal niet, dus in dat geval: Beter goed gejat én goed bedacht. Overigens jat ik alleen de onderwerpen, want zoals jullie van mij gewend zijn ben ik het met een groot deel van de beweringen ernstig oneens.

Er is een reden die verder gaat dan gemakzucht of genot, waarom je eet wat je eet. En die reden is…psychologisch.

Ah shit nee!! Niet psychologisch??!! Ja toch, maar wees niet bang, ik ga niet te diep.  Voordat ik überhaupt ga wil ik trouwens even benadrukken dat misschien wel de belangrijkste reden voor ongezond of minder gezond eetgedrag, onwetendheid is. Supermarkten en de voedingsmiddelenindustrie hebben er nogal een handje van de consument te misleiden (understatement) met beweringen over gezondheid en claims met betrekking tot essentiële voedingsstoffen, die zwaar overtrokken zijn of soms simpelweg kant nog wal raken. Kom ik de volgende keer op terug, want het is natuurlijk vrij essentieel dat je weet wat je eet, als je eet wat je eet. Niet?

Psychologisch dus. Waarom je eet wat je eet heeft in grote mate te maken met de relatie die je met voedsel hebt. En dan bedoel ik niet hoe vaak je je aardappelen een goedenacht kusje geeft en lekker onder de wol stopt, maar dan doel ik op je gedachten en emoties met betrekking tot bepaald voedsel. Veel mensen denken dat gezond voedsel en een gezond voedingspatroon hetzelfde zijn. Echter, gezond voedsel heeft puur te maken met het fysieke aspect van voeding, terwijl een gezond voedingspatroon een grote psychologische component heeft. Heel veel mensen hebben geen gezonde relatie met voeding, maar willen zich toch focussen op gezond eten. Dat is net zoiets als een fundering bouwen terwijl het huis er al staat. Mensen zijn geneigd te denken dat wanneer ze maar in staat zijn gezonde voeding te eten en verantwoorde voedingskeuzes te maken, ze ook een gezonde relatie met voeding hebben. Echter, wanneer je daadwerkelijk een normale relatie met voeding hebt, dan zal het maken van verantwoorde keuzes gewoon een tweede natuur zijn en geen interne strijd om wilskracht.

Je hoort vaak dat een gezond eetpatroon geen ‘dieet’ is, maar een lifestyle. Iets dat voor altijd en zonder problemen vol te houden is. Maar hoe lang houd je een dergelijke ‘lifestyle’ vol wanneer je bepaalde voeding een emotionele lading meegeeft? Chocolade als troost, een taartje wanneer je goed gesport hebt, een paar biertjes als beloning voor een grote opdracht. Of andersom: Vandaag alleen worteltjes omdat het net kerst is geweest. Of al het snoep het huis uit, want ik kan er toch nooit van afblijven. Dit zijn allemaal onnatuurlijke voedingskeuzes die verbonden zijn met een psychologisch/emotioneel aspect. Het is de bedoeling dat je eet waar je lichaam behoefte aan heeft, niet waar je psyche wel of geen behoefte aan heeft. En dat kan je leren. Hiermee wil ik niet zeggen dat je je altijd aan een strikt rationeel voedingspatroon moet houden, want emoties horen nou eenmaal bij de mens. Ik denk dat mensen die zich ten alle tijden zeer streng aan een bepaald voedingspatroon houden, ook wanneer dat in essentie een prima patroon is, ook geen gezonde relatie met voeding, hun lichaam en hun emoties hebben. Mensen die nooit kunnen afwijken van een bepaald patroon zijn controle freaks. Punt. En controle freaks hebben net zo goed (wellicht wat minder schadelijk voor het lichaam) een probleem.

De meeste mensen zijn echter meer van de categorie ‘vuilnisbak’. Die hebben geen enkele relatie met voedsel. Die denken er niet over na en laten zich totaal leiden door wat hun lichaam, psyche of supermarkt hen ingeeft. Met wat geluk hanteren ze nog het rationele patroon van ontbijt, lunch diner…maar in veel gevallen is ook dit een kwestie van “hoe de wind waait”. Die gooien erin wat voor handen is, waar ze zin in hebben of wat ze aangeboden word, en die gaan daarbij totaal voorbij aan het feit dat om denderende prestaties te kunnen leveren, de motor de juiste brandstof nodig heeft. Hey jij, Mister Rockstar met je oude chevy/cadillac/whatever tweedehandse roestbak je met bloed zweet en tranen hebt weten op te poetsen…gooi jij frituurvet in de tank omdat dat nou nét bij de Appie in de aanbieding is? Vooral heel emotionele, creatieve personen (muzikant anyone?) kunnen het lastig vinden om regelmatig en op gezette tijden de juiste voedingsstoffen binnen te krijgen. Waarom? Emoties kunnen makkelijk de overhand nemen, waardoor lichamelijk signalen “uitgeschakeld” worden. Daarnaast zijn veel creatievelingen zo chaotisch als de neten, hebben zij andere prioriteiten of past iets rationeels als bewust eten gewoon niet bij hun lifestyle. Een zak drop in de studio is nou eenmaal nét wat handiger dan halverwege track 3 de boel te moeten staken omdat er gekookt moet worden.

Eén van eerder genoemde Amerikaanse websites prijst het boek “Eat this, Not that!” als het meest relevante dieet boek voor de tourende muzikant. Het bevat een lijst van alle grote restaurantketens in de USA, waarbij het precies aangeeft wat wel en wat vooral niet te bestellen bij het betreffende restaurant en waarom. Volgens David J. Hahn, zelf tourende muzikant en slachtoffer van enorme gewichtsstijging door verkeerde voedingskeuzes, is dit boek een absolute must-have voor muzikanten die het vaak moeten doen met ‘diner on the road’ of kleedkamer voedsel.

Tussen ons gezegd en gezwegen, enkele van de tips die erin staan (neem geen mayo, eet een kleiner ontbijt, eet niet na een optreden) zijn werkelijk van Sonja Bakker kwaliteit. Dus: geen kwaliteit. Echter, het feit dat er moeite is gedaan een lijst samen te stellen van plekken in Amerika waar een persoon onderweg met een (semi, het blijft Amerika) gerust hart kan eten, doet mij deugd!

Stel je voor, voor ons kleine kikkerlandje: Een handig mee te nemen gidsje met een duidelijk overzicht van alle restaurants, eetcafés, concertzalen en clubs waar je goed en verantwoord kan eten. Met daarbij informatie over prijzen, openingstijden, wachttijden, extra’s zoals vegetarische/veganistische maaltijden, beoordelingen en…sterren! Michelin Ster, eat your fucking heart out! En als we dan toch bezig zijn wijden we ook meteen een hoofdstuk aan “Wat te doen als je om twee uur ‘s nachts op de A12 de moord stikt van de honger”. Het Superstar Superfood Recipe book! Watch this space!

Ik vind dat een goed idee. Maar ik ben geen tourende music professional. Ik ben een healthfreak met twee kasten vol tupperware-bakjes en een hele grote rugzak en ik kan dus ten alle tijden beschikken over een perfect samengesteld maaltje.

Voor alle duidelijkheid, de reden waarom ik je vraag eens stil te staan bij waarom je eet wat je eet, is niet omdat ik je aan een “dieet” wil hebben. Ik heb trouwens een hekel aan het feit dat het woord dieet altijd ideeën oproept van ‘afvallen’, ‘honger’ en ‘ellende’. Ik jat even van Wiki: Onder een dieet, niet te verwarren met een voedingsadvies, wordt een voeding verstaan, die aan specifieke eisen moet voldoen ten behoeve van een individu. Het woord dieet is afgeleid van het Griekse woord diatia, hetgeen zoveel betekent als “leefregel”. Het is niet omdat de godganse muziekindustrie overgewicht heeft en kilo’s kwijt moet. Het is ook niet omdat ik vind dat je als muzikant een esthetisch perfect lichaam moet hebben. Het is puur omdat ik vind dat je het verplicht bent aan jezelf, net zo goed voor je lichaam te zorgen als voor je instrument. Ik vind dat het je plicht is om in je vak, net als iedereen, optimaal te presteren. Het is je plicht om te luisteren naar je lichaam en te leren wat grenzen zijn. Ook voor jou is het een keer genoeg. Je bent geen klein kind meer dat verteld moet worden niet te snoepen voor het eten. Je bent een volwassen mens, gedraag je dan ook zo…neem verantwoordelijkheid. In elk geval het overgrote deel van de tijd, want zoals mijn moeder altijd zegt: “Marliek, de boog kan niet altijd gespannen zijn.”

Op de valreep dan nog wat ‘easy to digest’ (pun!) informatie rondom voeding. Misschien komt het je bekend voor, misschien kan het je helpen, misschien kan het je niks schelen…maar het neemt in elk geval een stukje onwetendheid weg. De volgende keer ga ik wat dieper in op veelvoorkomende producten op de rider, en waarom deze misschien heel verantwoord lijken, maar wellicht toch niet zijn. Ik zal daarbij het bier, de wodka, de Jack Daniels, mini-Marsjes en zakken chips laten voor wat ze zijn. Die hebben, lijkt mij, niet zoveel met onwetendheid te maken. Tenzij je denkt dat het verhaal van ‘Chocola is gezond’ ook geldt voor candy bars.

Met dank aan Ralph Moorman voor het uitpluizen van de zee van informatie over voeding en voedingsstoffen en het in hapklare brokjes presenteren van enkele essentiële wetenswaardigheden. Oh, en voor het geval het woord neurotransmitter je doet denken aan een ongeneeslijke ziekte, vrees niet. Wiki to the rescue!

Om het risico op een ‘diner by Shell light’ wat te beperkingen volgen hier wat tips om het honger en verzadigingsgevoel te balanceren:

Bloedsuiker stabiel houden Dit kan door snelle suikers te schrappen en de hoeveelheid vet en eiwitten ten opzichte van koolhydraten te verhogen. Dit betekent dus niet dat, zoals bij veel diëten, dat je de traag opneembare koolhydraten volledig moet schrappen. Door een hogere vetinname wordt de maaglediging en suikeropname vertraagd en meer eiwitten leidt meestal tot een lagere koolhydraatinname. Dit zorgt voor een stabielere bloedsuiker.

Gluten en caseïne
 Gluten en caseïne lijken qua structuur erg op opium. Opiumachtige stoffen kunnen de neurotransmitterwerking verstoren en voor honger zorgen. Is er hier toevallig iemand verslaafd aan broodjes(gluten) kaas(caseïne)?

Chemische e-nummers E621 en aspartaam De smaakversterker E621 bevat glutamaat: een stof waaraan vaak een eetlust verhogend effect toegeschreven wordt. Aspartaam vormt als afbraakproduct fenylalanine wat de eetlust kan verhogen door beïnvloeding van neurotransmitters. Light frisdrank, kauwgom, zoetjes in de thee…het lijkt allemaal zo verstandig, maar verbaas je niet wanneer je maag aan het knorren gaat.

Vezels en water Het eten van meer vezels, in combinatie met het drinken van voldoende water kan de voedselbrei vergoten. Dit kan een “gevulde maag” veroorzaken en eetlust verminderen.

Glycatie van producten Het effect van het bakken van voedingsmiddelen kan zorgen voor een eetlustopwekkend aroma. Denk daarbij aan het verschil tussen gekookte aardappelen en gebakken aardappelen, gebrande en ongebrande noten, mild gebakken vlees en barbecue vlees.

Weinig nutriënten
 Regelmatig wordt beweerd dat een tekort aan voedingsstoffen in bepaalde producten ervoor zorgt dat het lichaam gaat vragen naar meer broodnodige micronutriënten en dus eetlust opwekt. Of dit verband werkelijk bestaat is bij mij niet duidelijk. Wel heb ik regelmatig gehoord van mensen die een uur na het eten van een flinke Big Mac maaltijd opnieuw met een trek gevoel zaten.

Te lekker waardoor men dooreet? Het is opvallend dat je niet van alles dat lekker is maar door blijft eten. Een stuk zalm is heerlijk, maar daar zie je zelden iemand een kilo van eten. Ook een droog brood zal je niet in zijn geheel opeten, maar met lekker beleg is het weg voor je het weet. Het lijkt erop dat hoe meer prikkels een mens krijgt tijdens een maaltijd, hoe aantrekkelijker het is om maar door te blijven eten. Deze prikkels zijn onder andere het smakelijk uitzien van een maaltijd, aroma’s via de neus, mondgevoel, en afwisselende smaaksensaties (zoet, zout, zuur, bitter). Is het niet ook leuker om een lange tijd naar een goed orkest te luisteren, dan naar een monotone tuba?

Kortom, eten mag lekker zijn, maar vergeet niet dat het een functie heeft. Met een beetje creativiteit en moeite kun je met de bovenstaande weetjes in je achterhoofd de heerlijkste maaltijden samenstellen. En als je écht geloofd dat je te weinig tijd hebt om een goede maaltijd voor jezelf te regelen, dan wens ik je van harte een cursus timemanagement toe. Of… het Superstar Superfood Recipe book voor kerst…2013.

Bon apetit!

 

 

 

 

About Marlieke Theloosen

Ik ben iemand van extremen.
Ik ben een beetje gestoord, maar wel van de categorie Prettig.
Ik heb idealen en ambities en ik heb een hekel aan regels.
Ik wil je helpen, maar ik vertik het om je handje vast te houden.
Ik ben een beetje Betty Page en een beetje moeder Theresa.
Ik hou van Rock 'n Roll en van worteltjes.
Ik hou van Cocktails en Kettlebells.
...
I'm a healthfreak. I'm a music lover...and I perfectly know how to blend them.
I prefer my cocktail with just a sniff of carbs, some fatty's and a bunch of protein, shake it with some sweat and heavy metal and serve on the rocks!!
...
Personal Trainer met een BA in Music Management...dat ben ik.

Comments

  1. Mart says:

    Heb het middenstuk over geslagen, maar dat komt later een keer…
    Je schrijft leuk, keep up the good work!

Speak Your Mind

*