Ja hallo…wat ben je nou? Muzikant of atleet?

Misschien heeft iemand het wel eens tegen je gezegd: “Ja maar, als muzikant ben je eigenlijk ook een top sporter!” Of misschien heb je het wel eens ergens gelezen: “Muzikanten zijn topatleten!” (En zo niet, schaam je en lees mijn eerdere blog. Dan praten we straks verder). Misschien ben je iemand die snel tevreden is en denkt: Tsjah…ik zweet ook wel veel ja, dat klopt. Of wanneer je je in een uitzonderlijke goede positie bevind dacht je misschien: “Nou, het is nog net niet het salaris van Raphael van der Vaart, maar ik kom in de buurt ja!”.

J-Lo rocking it the athlete way.

Waarschijnlijker is het dat je de opmerking aanhoorde, of las (al klaar met die blog?) en niks dacht. Net als dat ik de mevrouw van de NS hoor omroepen dat de trein naar Zwolle niet verder rijdt dan Arnhem en ook niks denk. Omdat het gewoon weer zo’n opmerking is waar je verder niet zoveel mee hoeft of kan. Jij bent nou eenmaal geen top atleet, en ik hoef nooit naar Zwolle.

Toch leek het me wel interessant om eens uiteen te zetten wat dan die precieze overeenkomst is. Of wat de overeenkomsten zijn, want het zijn er nogal wat. Zelfs ik was verbaasd. Terwijl ik dus een van die mensen ben die te pas en te onpas roept: Ja maar…jij…atleet hoor!

Let’s get this thing on the road. Wat zegt het woordenboek over de definitie van atleet?

 at·leet (de; m,v; meervoud: atleten), at·le·te (de; v; meervoud: atletes, atleten)

1

iemand die de atletiek beoefent

2

(in het algemeen) sporter

3

iemand met de lichaamsbouw van een atleet

Heel goed! Dus… Ik herken hier niet direct het woord muzikant in. Tenzij je dus een muzikant bent die de atletiek beoefent, want dan ben je blijkbaar in één klap muzikant en atleet, ongeacht het feit hoe vaak en hoe je die atletiek dan beoefent. Oh, en als je muzikant bent die sport, dan ben je sporter, en dus ook atleet. Jaaa, óf als je muzikant bent die een goddelijk lichaam als dat van Christiano Ronaldo heeft. Dan ben je blijkbaar ook atleet.

Maar wat nou als je gewoon muzikant bent en verder niks?

Interessanter wordt het wanneer we naar de definitie volgens Webster’s Dictionary kijken. Dit woordenboek definieert een atleet als een persoon die de natuurlijke of aangeleerde eigenschappen, zoals kracht, slagvaardigheid en uithoudingsvermogen, bezit die nodig zijn voor fysieke oefeningen of sport.

Kan lullen wat je wil, maar het bespelen van een instrument (inclusief stembanden) is een fysieke oefening waar je een bepaalde mate van kracht, slagvaardigheid (drummers, nu pun intended) en uithoudingsvermogen voor nodig hebt.

Dank u Webster.

Tot zover het woordenboek. Niet bijster interessant.

Musicians are like athletes?

Voor het gemak blijven we nog even in de letterlijke hoek. Een heleboel muzikanten zijn, of waren namelijk ook écht atleet. Niet zo eentje die twee keer per week een rondje park doet omdat rennend naar de sigarenboer nou eenmaal sneller gaat. Nee, echte echte! Soort van…

Tijd voor een rondje “wist-je-datjes”.

Wist jij toevallig dat:

Sherryl Crow toen ze op de middelbare school zat een ster op de atletiekbaan was? Ze was een zogenaamde “all-state track star” en won verschillende medailles op de 75 meter horde.

Lars Ulrich (Drummer van Metallica voor de muzikaal gehandicapten) de zoon is van voormalig prof tennisser Torben Ulrich en dat hij zelf geclassificeerd was in de junioren top 10 in vaderland Denemarken.

Alice Cooper fervent golfer met een handicap 2 is

Jennifer Lopez in 2008 in twee uur en 23 minuten haar eerste triatlon volbracht.

Bruce Dickinson niet alleen een vliegtuig kan besturen (ok, dat valt buiten het atleten criterium, maar is ook best stoer) maar ook een zeer bekwame wedstrijd schermer is, die zich als zevende plaatste in Groot Britannië.

Julio Iglesias (sorry) keeper was voor Real Madrid!

Belle and Sebastian’s Stuart Murdoch al zijn angsten en agressie in zijn jongere jaren van zich af heeft geslagen als amateur boxer.

Terence Trent D’arby ooit de Florida Golden Gloves lichtgewicht kampioenschappen (boksen) heeft gewonnen.

Rod Stewart al jaren lang voetballen het publiek in trapt, maar ook nog steeds voor senioren voetbalteam L.A. Exiles speelt.

Gavin Rossdale (Bush. De band, niet de Amerikaanse ex-president) een zeer gevorderd tennisser is die goede vrienden is met Federer en regelmatig een balletje slaat met profs als Wade McGuire, Mark Philippoussis en Sam Querrey.

Henry Rollins een zeer toegewijd kracht trainer is. Zelfs zó dat hij het een ‘way of life’ noemt en er een zeer inspirerend stuk over geschreven heeft: The Iron

Of dichter bij huis:

René Froger en Thomas Acda zijn ervaren NY marathon lopers.

Zangeres Do heeft ook (naar verluid op onaangename wijze) kennis gemaakt met deze tocht, maar wat misschien opmerkelijker is, is dat deze dame zich op haar 15e nog aan het voorbereiden was op Wimbledon. Helaas moest zij haar tenniscarrière wegens een blessure na een zware val aan de wilgen hangen.

Dj Laidback Luke studeert al 11 jaar Chinese Kung Fu en heeft zelfs zijn eigen trainer bij zich op zijn internationale tours.

Nou blijven deze mensen in essentie natuurlijk muzikant. Daarmee bedoel ik dat hun inkomen waarschijnlijk hoofdzakelijk uit hun professie als muzikant komt. Tenzij ze natuurlijk een lucratief aandeel in een sportteam hebben en ze hun royalty’s niet helemaal goed geregeld hebben, maar dat is een ander onderwerp.

Het kan trouwens ook andersom. Gelukkig komen deze praktijken wat minder vaak in de openbaarheid. Muzikanten die ‘atleet’ zijn, lijken wat minder schade aan het gehoor toe te brengen dan atleten die ook ‘muzikant’ zijn. Oordeel zelf.

Shaquille o’Neal doet een poging. Waarschijnlijk meer gebaseerd op zijn populariteit als basketballer dan op zijn talent, verkocht deze sport superstar een ongelooflijke 864.000 copies van zijn album ‘Shaq Diesel’.

Oscar de la Hoya is een van de beste boksers ter wereld, maar geef hem een microfoon en hij gaat prima door als zanger. In 2000 bracht hij zijn  self-titled debuutalbum uit waarop zowel Engels- als Spaanstalige nummers staan.

However, het kan toch niet zo zijn dat mensen de uitspraak: ‘Muzikant = Topatleet’ baseren op het feit dat er muzikanten zijn die top-atletische activiteiten verrichten? Dat zou net zoiets zijn als beweren dat de kapster op de hoek ook stewardess is, omdat ze nou eenmaal graag twee keer per jaar met het vliegtuig naar Spanje gaat en het niet kan helpen dat ze dan toevallig door het gangpad moet lopen.

 

Nee dus.

Er zijn wel degelijk overeenkomsten tussen, onder andere, de karakters en fysieke acties en reacties van muzikanten en topsporters.

Er zijn (kleine) boekenkasten vol over geschreven. Opvallend daarbij is wel dat de meeste van deze boeken gericht zijn op de klassiek geschoolde en uitvoerende muzikant. In deze tak van de muziekbranche lijkt het een stuk gangbaarder te zijn om naast muzikale training, ook trainingen voor het fysieke en mentale te organiseren. Ik woon niet in Amerika en ik heb ook helemaal niks met klassieke muziek (sorry, ook niet met jazz trouwens…shoot me!), maar een organisatie als deze zie ik graag.

Rhythms of the Game is trouwens wel een bijzonder boek.  Hierin legt een Major League baseball player uit hoe zijn eigen prestaties op het veld direct beÏnvloed worden door zijn muzikale training en zijn grondige begrip van de overeenkomsten tussen muzikaal vakmanschap en atletisch presteren.

Volgens professor Aaron Williamon van de Royal College of Music in London snappen we nog niet helemaal hoe het werkt. Hij zegt dat wanneer je muziekstudenten en muzikanten vergelijkt met de ‘rest’ van de populatie, de eersten meer fysiek en mentaal gestressed zijn, minder gezond zijn, en vatbaarder zijn voor angsten (en daarom sneller geneigd zijn tot zelf-medicatie in de vorm van drank, caffeine en drugs om met deze zaken om te kunnen gaan). Of deze zaken er nu voor zorgen dat deze mensen in de muziek belanden, of dat het de muziek is die dergelijke karaktereigenschappen produceert is nog niet helemaal duidelijk.

Nou, das dan duidelijk.

Wat deze meneer de professor verder nog zegt is…wait for it, wait for it:

“Musicians are like athletes”

In zijn woorden: professioneel muzikant zijn vereist een lichaam dat net zo goed getraind is als dat van een Olympisch sporter.

Om deze bewering kracht bij te zetten deed hij een onderzoek waarbij hij een jonge cellist aansloot aan meetapparatuur waarmee hartritme, ademhaling, huidtemperatuur en lichaamshouding werden geregistreerd om zo op een zeer secure manier de inspanningen te kunnen meten die gepaard gaan met een belangrijk concert. De hartslag lag rond de 170 bpm gedurende de hele uitvoering! Dit is een uiting van fysieke inspanning die je verwacht bij iemand die een korte-afstands race rent, maar dan eentje van een uur lang!

Ondanks het feit dat muzikanten, net als topatleten, hun hersenen en lichaam vaak tot het uiterste drijven, zijn er maar weinig die er ook voldoende goed voor zorgen. Iets wat de meeste topatleten wel hoog op hun prioriteitenlijstje hebben staan.

Volgens Williamon willen muzikanten simpelweg niet toegeven aan de zwaktes in hun gehoor, hun mentale of hun fysieke conditie.

 Nervous?

We blijven nog even bij het functioneren van het lichaam.

Het centraal zenuwstelsel en de “training” daarvan, speelt in beide takken van sport (yes, pun intended) een grote rol.

Voor een topsporter is het van enorm belang dat zijn neurologisch system is afgestemd op de prestatie die hij moet leveren. Met andere woorden: zijn lichaam moet de specifieke prestatie door en door beheersen om hem zo goed mogelijk uit te kunnen voeren. Kracht, snelheid en uithoudingsvermogen daargelaten is het afstemmen van je neurologisch systeem op het te verrichten werk een eerste vereiste.

Ook bij muzikanten is dit het geval.

Ik heb zelf ooit een blauwe maandag gitaar gespeeld en ben helaas nooit tot de fase “met-ogen-dicht-en-in-extase” gekomen. De fase “kut-waarom-wil-mijn-ringvinger-nou-niet” ken ik maar al te goed.

Natuurlijk heb ik het altijd gegooid op het feit dat ik nou eenmaal poezelig (te) kleine handjes heb. Een ieder zal echter weten dat dat utter bullshit is. Neurologische adaptatie speelt hierin een zeer belangrijke rol.

Geen enkele gitarist krijgt het op alleen flexibiliteit voor elkaar om een bliksemsnelle solo neer te zetten. Je lichaam moet leren razendsnel te reageren op de commando’s die je hersenen hem geven.

Als bij topsporters aandacht wordt geschonken aan het trainen van het neurologisch system (en dus het verbeteren van de hersen-spier functie) waarom wordt dit bij muzikanten dan niet gedaan?

De volgende keer dat je een violist in de weer ziet in de sportschool (wat zeg je? Je herkent een violist niet zonder zijn viool?!) moet je je eens afvragen wat hij aan het doen is. Een wasbordje creëren? (kan, en is helemaal prima) Of misschien wel voorbereidingen aan het treffen voor die grote show met Andre (Rieu, niet van Duijn al is dat ook een genie in zijn genre).

 

Overtraining. Nog zo’n overeenkomst.

Nu denk je misschien dat een muzikant die nooit in de sportschool komt niet snel overtraind zal raken. Al staat hij uren achtereen, dagen lang in de repetitieruimte,overtraining kan je dat niet noemen…toch?

Dat ligt er maar net aan hoe je overtraining omschrijft. Een wijs man zei mij ooit:

There’s no such thing as overtraining, there’s only underresting.

Under Resting. Interessant. Dat komt al dichter bij de situatie van vele harde werkers in de muziekbizz.

Natuurlijk wordt in het geval van atleten bij overtraining voornamelijk bedoeld dat er te weinig tijd tussen trainingen is om het specifieke system dat verstoord is, te laten herstellen. Overtraining is ook niet iets wat direct gebeurt. Daar gaat tijd over heen. Wat opmerkelijk is, is dat ook in de sport de term burn-out wordt gebruikt en wel voor het omschrijven van…overtraining.

Men denkt vaak dat een atleet overtraind is op het moment dat zijn prestaties achteruit gaan. Echter, dat is een symptoom van overtraining dat pas is een latere fase optreed.

Overtraining in de sport is een lastig te signaleren probleem, met name door de ‘zachte’ symptomen die zich als eerste voordoen. Wanneer we kijken naar deze eerste verschijnselen, is het bruggetje met de muziekwereld alweer snel geslagen.

Het gaat hierbij om enkele fysieke zaken, zoals gewichtsverlies, verzwakt immuunsysteem en minder goed herstel (van blessures). Echter, met name de psychologische zaken worden vaak over het hoofd gezien of verborgen gehouden. Dingen als gebrekkige concentratie, geen zin hebben om te trainen, depressiviteit en algehele geestelijke vermoeidheid zijn zaken die niet snel gerelateerd worden aan een te grote lichamelijke belasting.

Hoe vaak lezen we niet van muzikanten (dikwijls nadat de ‘stekker eruit is getrokken’) dat zij last hadden van dergelijke burn-out symptomen? Gevalletje under resting…offuhm..overtraining misschien? Dames en heren artist coaches (of managers if you will) zouden jullie niet eens een voorbeeld aan de sport nemen en gaan denken aan periodisering in het ‘trainingsprogramma’ van jullie atleten?

Natuurlijk ligt het ook aan de persoon zelf. Een duidelijke overeenkomst tussen atleten en muzikanten is dat het zogenaamde ‘highly motivated people’ zijn. Oftewel, mensen die met geen mogelijkheid te stoppen zijn op hun queeste naar de ultieme prestatie. Alleen waar een topatleet (hopelijk) een goede coach heeft waar hij op kan vertrouwen voor  een gedegen trainingsschema met voldoende hersteltijd, leeft een topartiest in een wereld waar overtraining en hersteltijd geen standaard termen zijn.

Een mooie quote uit een interview dat ik ooit had met een jonge artiest:

“ Nee, ik ben eigenlijk nooit moe. Ik speel natuurlijk ook altijd ‘s avonds en verdien genoeg om overdag niet te hoeven werken, dus ik kan altijd uitslapen. Ik ben trouwens wel onwijs toe aan vakantie!”

Vakantie stond overigens gepland hoor. 4 maanden later.

 I don’t like the drugs (but the drugs like me)

Over de specifieke overeenkomstige karaktertrekken tussen artiesten en atleten heeft Duff McKagan (Guns ‘n Roses) nog een leuk stukje geschreven:

 Athletes, musicians and ‘controlled rage’.

Gecontroleerde agressie kan tot uiting gebracht worden tijdens een optreden, zowel op het veld als op het podium. Oefenen of trainen voor uren en uren achtereen is niet iets dat iedereen ‘gewoon’ doet, daar moet je een bepaald persoon voor zijn. Goede atleten en succesvolle muzikanten zijn geen mensen die verteld hoeven te worden dat ze moeten oefenen of leren. Dat doen ze gewoon. En dan ook op het hoogste level van menselijk uithoudingsvermogen en agressie. Het is de natuur van de mens om harder te werken wanneer je weet dat je werk publiekelijk beoordeeld wordt.

De meeste atleten en muzikanten opereren buiten de norm. Geen negen tot vijf mentaliteit. Ze voelen zich anders. Ze bewandelen een weg waar falen geen optie is. Want in het geval van falen is er vaak geen back-up plan, simpelweg omdat ze het gevoel hebben dat ze niet anders kunnen dan het bewandelen van die specifieke weg.

Een groot verschil tussen de sportwereld en de muziekwereld volgens de heer McKagan:

“So far, there are no random urine tests in rock and roll, for ‘ performance-enhancing’  drugs. Unless, of course, there is a court order”.

Deze statement levert trouwens meteen leuk materiaal voor een volgende discussie. Iets over drugs, vals spelen en prestatiebevordering. Denk er maar vast over na. Voor nu gebruik ik hem even om een laatste punt aan te stippen, namelijk het gebruik van drugs. In dit geval de vrij “onschuldige” Bètablokker.

Ha! Had ik je mooi te pakken he? Wat dacht je? Die saaie muts gaat nu vast lopen zeuren over wiet/hash/coke/heroine/crystal meth/speed/xtc/LSD/insert drug of choice…?

Dit zijn Bètablokkers… 

Excuseer mijn gemakzucht, maar deze post heeft inmiddels meer overeenkomsten met een boek dan met een blog, dus ik probeer de schade nog een beetje te beperken.

Bètablokkers  blokkeren (no shit!) de natuurlijke fysieke reacties van het lichaam op stress. Hartkloppingen? Benauwdheid? Gespannen spieren? Zweet aanvallen? No more! Hoera! Ik bedoel, allemaal leuk en aardig dat je de bibbers en een gratis stoot adrenaline krijgt wanneer je een beer op je weg tegenkomt en moet maken dat je wegkomt voordat de pleuris uitbreekt, maar niet iets waar je op zit te wachten wanneer je een goede prestatie neer moet zetten toch? Tenzij die specifieke prestatie bestaat uit het in mekaar timmeren van diezelfde beer. Dan is het wel weer handig!

Zowel in de sport- als in de muziekwereld worden bètablokkers niet onregelmatig gebruikt ‘ter voorbereiding’ op spannende wedstrijden of optredens om ongewenste symptomen van stress of angst de kop in te drukken. Begrijpelijk.

Bij atleten is het zo klaar als een klontje dat ze deze drugs beter niet kunnen gebruiken tijdens hun trainingen om de simpele reden dat deze blokkertjes ook het aanpassingsvermogen van het lichaam aan training blokkeren en je dus met je hele training geen klote opschiet. Voor darters of boogschieters zou het uitkomst kunnen bieden omdat trillen in hun tak van sport nogal desastreuze gevolgen kan hebben, maar medicijnen blijven medicijnen. Het is uiteindelijk aan jou of je symptomen wil blijven bestrijden of het probleem bij de kern wil aanpakken. Je kan een boom van een vent zijn, maar als jij bètablokkers nodig hebt om je stang de lucht in te krijgen wanneer er mensen bij zijn, dan ben je heus niet te stoer om je eens in je kop te laten kijken.

Bètablokkers verbloemen eigenlijk alleen de symptomen van één van de drie zaken die bijdragen aan deze zogenaamde podiumvrees. De angsten bestaan namelijk naast fysieke elementen ook uit mentale en emotionele elementen. Die zijn met bètablokkers niet weg te moffelen. Uit onderzoek blijkt overigens dat juist de laatste twee vaak de boosdoener zijn van beroerde prestaties. Daar doet je pilletje dus niks tegen.

Bètablokkers maken je dus kalmer, maar is kalmer ook altijd beter? Kalmer en comfortabel zijn garanderen geen beter optreden. Iedereen heeft een unieke zone van angst waarin hij het best presteert.  En sommigen (velen zelfs) presteren nou eenmaal het best wanneer de spanning behoorlijk hoog is.

Ten slotte ontnemen Bètablokkers je ook een deel van je levendige energie. Optreden vergt juist vaak intense concentratie, focus en energie. Wanneer je in je eentje in de repetitieruimte staat te spelen is deze energie die topprestaties aanwakkert meestal niet beschikbaar. Slechts wanneer je het podium op stapt en de adrenaline begint te stromen, dan pas komt deze energie vrij. In de repetitieruimte of in de studio is een dergelijke energie meestal niet noodzakelijk. Er is een reden waarom veel mensen graag live optredens bezoeken, of dat  nu een klassiek, jazz of rock concert is. Een concert kan pas inspirerend en opwindend zijn wanneer een artiest bereid is alles te geven en er helemaal voor te gaan, in plaats van het veilig te spelen zoals hij dat wel in de oefenruimte of studio kan. Technische perfectie en zuiverheid doen op het podium een stapje opzij voor rauwe emotie, energie en adrenaline.

Is dat iets wat je wil kwijtraken ten behoeve van je eigen comfort?

Geen wondermiddel, maar een handige vaardigheid is een techniek genaamd centering. Deze methode wordt veel gebruikt door uitvoerend artiesten, Olympische sporters, business executives, SWAT-teams en individuen in tal van andere stressvolle functies.Voor meer over bètablokkers en muzikanten, centering en andere podium angst gerelateerde onderwerpen, verwijs ik je graag door naar deze, zeer interessante en informatieve website: The Bullet Proof Musician.

Bach on steroids

Voor nu wil ik met behulp van deze kleine anekdote een laatste vergelijking trekken. Eentje tussen artiesten, atleten, drugs en zware stemmen.

Een talentvolle zangeres die vrij onverwacht een paar jaar geleden een immense populariteitsspurt maakte vertelde me een keer  over haar ‘bijzondere’ ervaring met Bach Bloesem Rescue. Ook een middel dat moet helpen in situaties van stress en paniek. Ze had toentertijd, door de enorme snelheid waarmee ze populair was geworden, nog niet geleerd hoe om te gaan met al die aandacht en mensen en stress en grote optredens en…paniek paniek! Bach Bloesem Rescue leek een vrij onschuldige manier om de zenuwen en spanning de kop in te drukken. Ik weet verder niks van dit middel, nog van de bijwerkingen maar in haar geval was het mooi kut. De bewuste hit is een lied in een tamelijk hoge toonsoort. Toen onze zangeres uiterst kalm en ontspannen aan haar set begon, was de paniek niet van de lucht toen bleek dat dit ‘handige’ middeltje ervoor gezorgd had dat haar stem een paar octaven lager op de toonladder was gaan luieren. Dank je wel meneer Bach! M’n stress is met vakantie, maar m’n stembanden ook.

Fast Forward naar die andere groep . Moet ik het echt nog uitleggen wanneer ik zeg: drugs, sportvrouwen, lage stemmen? Het is een flauwe vergelijking, maar met het beeld van vrouwen met poten als kachelpijpen, de stem van Sinterklaas en bloedtype Anabole Steroïden op ons netvlies, zeg ik: het is welletjes geweest.

Ik heb een boek geschreven, geen blog. En wat hebben we hier nu van geleerd?

Niks natuurlijk. Daar ben ik niet voor.

 

Chicks on Speed…maar dan anders.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

About Marlieke Theloosen

Ik ben iemand van extremen.
Ik ben een beetje gestoord, maar wel van de categorie Prettig.
Ik heb idealen en ambities en ik heb een hekel aan regels.
Ik wil je helpen, maar ik vertik het om je handje vast te houden.
Ik ben een beetje Betty Page en een beetje moeder Theresa.
Ik hou van Rock 'n Roll en van worteltjes.
Ik hou van Cocktails en Kettlebells.
...
I'm a healthfreak. I'm a music lover...and I perfectly know how to blend them.
I prefer my cocktail with just a sniff of carbs, some fatty's and a bunch of protein, shake it with some sweat and heavy metal and serve on the rocks!!
...
Personal Trainer met een BA in Music Management...dat ben ik.

Comments

  1. hahaha! Wat een leuke blog! En sjonge jonge wat een uitzoekwerk allemaal; echt zo een blog van een highly motivated personality’ (je had muzikant moeten worden hehehe).
    O ja, en ik heb een nieuwe spray ontdekt die werkt bij optreden http://www.healingarts.nl/nl/sprays/radiation-care/ Je gaat er namelijk meer van stralen (SERIEUS!) Ja, ik weet het, ik ben van zweefteven.nl, maar het werkt echt!!! GEwoon eens uitproberen….. Liefs, Judith

Speak Your Mind

*